I³-38 - samolot dalekiego rozpoznania, wykrywania i zwalczania okrêtów podwodnych
I³-38 w systemie kodowym NATO oznaczony jako May to samolot patrolowy dalekiego rozpoznania, wykrywania i zwalczania okrêtów podwodnych. Zaprojektowany zosta³ w 1967 roku przez biuro konstrukcyjne Siergieja W³adimirowicza Iljuszyna. Do dzi¶ znajduje siê w s³u¿bie a po ostatnich modyfikacjach ma w niej pozostaæ jeszcze do 2015 roku.
Historia powstania samolotu
Samolot I³-38 jest rozwiniêciem samolotu I³-18D - morskiej wersji patrolowej samolotu pasa¿erskiego I³-18. Od swojego poprzednika ró¿ni siê przekonstruowanym kad³ubem, ma skrócon± przedni± czê¶æ, a wyd³u¿on± tyln±, co sprawi³o, ¿e skrzyd³a przesuniêta zosta³y ku przodowi. Prototyp aerodynamiczny zosta³ oblatany 28 wrze¶nia 1961 roku. Seryjne samoloty pojawi³y siê w 1967 roku zastêpuj±c patrolow± wersjê samolotu Tu-20. Do s³u¿by samolot wszed³ w 1968 r. Samolot ten ró¿ni siê od wersji pasa¿erskiej wyd³u¿onym sto¿kiem ogonowym, przesuniêciem p³ata do przodu oraz bogatym wyposa¿eniem elektronicznym.
I³-38 pocz±tkowo wchodzi³ w sk³ad Floty Pó³nocnego Pacyfiku i Morza Ba³tyckiego.
W marcu 1968 roku eskadra I³-38s rozmieszczona zosta³a w Kairze w Egipcie. Pilotowana by³a przez radzieckie za³ogi. Na samolotach jednak widnia³y egipskie znaki. Eskadra zosta³a wycofana z Egiptu w 1972 r. Egipt by³ zainteresowany nabyciem tych samolotów jednak nigdy zamówienie to nie zosta³o zrealizowane.
I³-38s by³ obecny w ró¿nych rejonach ¶wiata podczas zimnej wojny. Samoloty startowa³y do patroli morskich z Aden w Po³udniowym Jemenie, z Asmary w ówczesnej Etiopii, Libii oraz Syrii.
Dwa I³-38s zosta³y zaatakowane i co najmniej jeden zosta³ zniszczony przez Ludowy Front Wyzwolenia Erytrei w 1984 roku. I³-38s stacjonowa³y wtedy w Asmarze.
Obecnie na uzbrojeniu Rosji znajduje siê ok. 40 tych maszyn, a w sumie zbudowano ich na potrzeby ZSRR - 65 sztuk. Piêæ samolotów sprzedano dla marynarki wojennej Indii.
Po wielu latach s³u¿by samoloty I³-38 poddano modernizacji. Modernizowany I³-38 w Rosji i Indii okre¶lany jest jako I³-38N i I³-38SD (umowa dotycz±ca modernizacji piêciu Iliuszyn I³-38 z Marynarki Wojennej Indii podpisana zosta³a w 2001 r.). Zmodernizowane samoloty maj± pozostaæ w czynnej s³u¿bie do 2015 r. I³-38N i I³-38SD wyposa¿one zosta³y w nowy system wykrywania okrêtów podwodnych zwany Novella (wersja eksportowa tego systemu nosi nazwê Sea Dragon).
Nowy system mo¿e wykrywaæ i przechwytywaæ statki nawodne i podwodne, jak równie¿ wykrywa miny. System jest w stanie ¶ledziæ ponad 30 celów jednocze¶nie w odleg³o¶ci do 320 kilometrów. Wykrywa równie¿ cele powietrzne i mo¿e wspó³pracowaæ z systemem satelitarnym GLONASS (Global Navigation Satellite System).
Novella sk³ada siê z kilku systemów m.in., do zwalczania okrêtów podwodnych, systemu poszukiwawczo-ratowniczego, monitoringu ekologicznego, elektronicznych ¶rodków wsparcia, morskich i powietrznych systemów nadzoru.
Dodatkowo zwiêkszono d³ugo¶æ kad³uba o 4 metry oraz przesuniêto do przodu p³aty skrzyde³. W ogonie umieszczono detektor anomalii magnetycznych (MAD), W zmodernizowanych samolotach zainstalowano w pe³ni cyfrowy system radaru wysokiej rozdzielczo¶ci wy¶wietlania danych, cieplne systemy przetwarzania obrazu, czujniki podczerwieni, magnetometr i nowe ¶rodki wywiadu elektronicznego ELINT. I³-38 produkowany by³ w latach 1967 - 1972.
Opis techniczny
Samolot I³-38 jest dolnop³atem o konstrukcji metalowej, pó³skorupowej. Kad³ub dzieli siê na trzy czê¶ci. W pierwszej czê¶ci znajduje siê hermetyczna kabina pilotów i mechaników oraz urz±dzenia radiolokacyjne z anten± umieszczone w op³ywowej kopule pod kad³ubem, znajduje siê tam równie¿ komora bombowa do przenoszeni broni przeciwko okrêtom podwodnym. W ¶rodkowej czê¶ci mie¶ci siê specjalistyczna aparatura elektroniczna wraz ze stanowiskami obs³uguj±cego j± personelu. W tej czê¶ci znajduj± siê równie¿ zbiorniki paliwa. Tylna czê¶æ kad³uba z usterzeniem ogonowym zawiera magnetometr wbudowany w wyd³u¿ony sto¿ek ogonowy. Podwozie trójgoleniowe z ko³ami przednimi, chowane w locie. Napêd stanowi± cztery silniki turbo¶mig³owe Iwczenko AI-20M, ¶mig³a cztero³opatowe AW-68I o ¶rednicy 4,5 m. Zbiorniki paliwa znajduj± siê równie¿ w skrzyd³ach.
Konstrukcja
I³-38 to ca³kowicie metalowy czterosilnikowy wolnono¶ny dolnop³at. Kad³ub pó³skorupowy o przekroju ko³owym, w przedniej czê¶ci umieszczone zosta³y kabina pilotów, mechanika i urz±dzenia radiolokacyjne, w ¶rodkowej znajduje siê specjalistyczna aparatura elektroniczna i obs³uguj±cy j± personel. Za³ogê tworzy 6 osób. Podwozie trójpodporowe, wci±gane w locie. Napêd stanowi± 4 silniki turbo¶mig³owe AI-20M o mocy 3130 kW (4250 KM) ka¿dy, napêdzaj±ce cztero³opatowe przestawiane ¶mig³a. Samolot wznosi siê z prêdko¶ci± 320 metrów na minutê.
Samolot jest w stanie zabraæ do 8400 kg urz±dzeñ rozpoznawczych i uzbrojenia, które umieszczone jest w dwóch komorach bombowych.
Uzbrojenie
Samolot mo¿e przenosiæ bomby g³êbinowe P£AB-250-120, j±drowe bomby g³êbinowe, miny AMD-2-500, torpedy przeciw okrêtom podwodnym AT-1. W sk³ad wyposa¿enia wchodz± równie¿ boje hydroakustyczne RGB-1 i boje hydroakustyczne RGB-2.
W wyniku przeprowadzonej modernizacji I³-38N mo¿e byæ uzbrojony w rakiety przeciwskrêtowe Sea Eagle, które niszcz± cele do 110 km, oraz rakiety klasy powietrze-powietrze R-73RDM2.
Indyjskie I³-38SD mog± by c uzbrojone w nadd¼wiêkowe rakiety cruise BrahMos, które zosta³y opracowane przez Demence Research and Development Organisation (DRDO) z Indii i NPO Mashinostroyenia z Rosji. BrahMos osi±ga prêdko¶æ 2,8 Macha i mo¿e raciæ cele w promieniu 290 km.
